Aytül Akal

Ekleme Tarihi: Şubat 11, 2026

Kategoriler: Yayınevleri

Aytül Akal Kimdir?

Aytül Akal, 1 Ocak 1952 tarihinde İzmir’de dünyaya geldi. Çocukluk ve gençlik yıllarını bu şehirde geçiren yazar, 1971 yılında Amerikan Kız Koleji’nden mezun oldu. Yükseköğrenimini uzaktan eğitim yoluyla Washington International University’de tamamladı ve aynı üniversitede eğitim alanında yüksek lisans yaptı. Yazın hayatına 1973 yılında Hayat dergisinde yayımlanan “Aklınızda Bulunsun” başlıklı köşesiyle adım attı.

Bugüne kadar 2-15 yaş aralığındaki çocuklara yönelik yüzden fazla kitap kaleme alan Aytül Akal, çocuk kitaplarına ve edebiyatına önemli katkılarda bulundu. Aytül Akal kitaplarının yanı sıra gazete ve dergilerde çocuk edebiyatı ve okuma kültürü üzerine eleştiri yazıları da yazdı; bazı eserleri Türkçe ders kitaplarında yer aldı. Eserleri farklı dillere çevrilen yazarın “Kavgacı Ağaçlar” adlı öyküsü, Lines In The Sand adlı antolojiye seçilerek İngiltere’de yayımlandı ve Amerika’da 5. sınıf ders kitabına dahil edildi. Ayrıca “Matrak Canavarlar” dizisinin iki kitabı Almancaya çevrilerek 2008 yılında Edition Orient tarafından yayımlandı.

Yazar Aytül Akal, çocuk edebiyatına yaptığı katkılar sayesinde 2010 yılında Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği tarafından Astrid Lindgren Anma Ödülü’ne (ALMA) Türkiye’den aday gösterilen Akal adına, 2012 yılında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nde “Çocuk ve Gençlik Edebiyatında Aytül Akal Sempozyumu” düzenlendi. TEDA projesi kapsamında birçok eseri farklı dillere çevrilerek yurt dışında da geniş bir okur kitlesine ulaşan yazar, üretkenliğini sürdürmektedir. Türkiye Yazarlar Sendikası üyesi olan Aytül Akal, çocuk edebiyatına yönelik eserler vermeye devam etmektedir. Aytül Akal’ın üç şiiri besteci Cenk Taşkan tarafından bestelenmiş ve sanatçı Nükhet Duru tarafından seslendirilmiştir.

Çocuk Müzeleri Araştırma ve Kültür Derneği ile Oyun Yazarları ve Çevirmenleri Derneği’nin kurucu üyeleri arasında yer alan Aytül Akal, çocuk edebiyatına yaptığı katkılarla önemli bir yere sahiptir. Evren ve Alper adlı iki oğlu bulunan yazar, edebiyat çalışmalarını sürdürmeye devam etmektedir.

Aytül Akal hayatı kısaca değerlendirildiğinde, İzmir’de başlayan yaşam yolculuğunun onu çocuk ve gençlik edebiyatının üretken ve saygın isimlerinden biri hâline getirdiği görülür. Yüzden fazla eseriyle çocuklara okuma sevgisi kazandırmayı amaçlayan yazar, eğitici ve değer odaklı anlatımıyla geniş bir okur kitlesine ulaşmıştır.

Aytül Akal Kitapları ve Edebi Şahsiyeti

Aytül Akal’ın masalları ve yazıları 1990-1991 yıllarında Günaydın gazetesinin çocuklara yönelik eki olan Sobe dergisinde yayımlamış, aynı gazetede çocuklara yönelik köşe yazıları da kaleme almıştır. Bunun yanı sıra birçok çocuk dergisinde masal, öykü ve şiirleri yayımlanarak çocuk edebiyatında kendine sağlam bir yer edinmiştir.

Yazarın ilk kitabı olan “Kent Duygusu” adlı şiir kitabı 1981 yılında yayımlanmıştır. 1991’de yayımladığı ilk masal kitabı “Geceyi Sevmeyen Çocuk”un ardından “Canı Sıkılan Çocuk” (1993), “Kardeş İsteyen Çocuk” (1994), “Sabahı Boyayan Çocuk” (1995) ve “Masalları Arayan Çocuk” (1997) gibi eserlerle masal türünde önemli çalışmalar ortaya koymuştur. 1995 yılında iki yazar arkadaşıyla birlikte Uçanbalık Yayınları’nı kurarak çocuk kitaplarının yayımlanmasına katkı sağlamıştır.

3-10 yaş grubuna yönelik hazırladığı ciltli masal kitapları ve 52 kitaptan oluşan karton kapaklı masal dizisi, küçük yaştaki okurların ilgisini çekmiştir. Ayrıca ergenlik dönemine yönelik hazırladığı “Oğlum Ben Çocukken”, “Kızım Ben Çocukken”, “Oğlum Nerdesin” ve “Kızım Nerdesin” adlı öykü dizisi, geniş bir okur kitlesine ulaşarak büyük ilgi görmüştür. 1995 yılında T.C. Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenen Eflatun Cem Güney Çocuk Kitabı Yarışması’nda “Ben Minicik Bir Bebektim” adlı eseriyle ödüle layık görülmüştür. Atatürk’ü çocuklara tanıtmayı amaçlayan “Atatürk Olmak” adlı kitabı ise Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanmıştır. Ayrıca “Aç Perdeyi Ben Geldim” adlı müzikli piyes kitabını ve küçük yaş grubuna yönelik “Ben Minicik Bir Bebektim” serisini hazırlamıştır. 1999 yılında yayımlanan “Yatağın Altında Kim Var” adlı kitabı ise depremden etkilenen çocuklara armağan edilmek üzere 50.000 adet basılmıştır.

Akal, “En Matrak Canavar Öyküleri” dizisiyle çocukların korkularını eğlenceli bir anlatımla ele alarak onların duygusal gelişimine katkı sağlamayı hedeflemiştir. Aytül Akal, “Süper Gazeteciler” serisiyle de gençlik dönemine yönelik hazırladığı çocukların merak, araştırma ve sorgulama becerilerini destekleyen maceralar sunmuştur. Bunun yanı sıra “Sihirli Kapı” ve “Mevsimler Kralı’nın Maceraları” gibi resimli kitap dizileriyle çocuk edebiyatında özgün bir anlatım ve tasarım anlayışı ortaya koymuştur. “Sihirli Kapı” dizisi Bulgarcaya çevrilerek yurt dışında da yayımlanmıştır.

Mavisel Yener ile uzun yıllar boyunca sürdürdüğü şiir çalışmaları sonucunda ortaya çıkan şiirler, “Mavi Ay”, “Kar Sesi”, “Denizin Büyüsü”, “Kuş Uçtu Şiir Kaldı” ve “Şiirimi Kedi Kaptı” gibi kitaplarda toplanmıştır. Bu eserlerden “Denizin Büyüsü” tasarım ödülü almış, diğer şiir kitapları da özgün tasarımlarıyla dikkat çekmiştir. İki yazar daha sonra “Ay Kaç Yaşında”, “Kaç Güneş Var” ve “Kırmızı Şemsiye” gibi eserlerle ortak çalışmalarını sürdürmüştür.

Aytül Akal’ın 1. sınıf kitapları, erken yaş grubundaki çocukların okuma alışkanlığı kazanmalarına önemli katkı sağlamıştır. Bu kitaplarda yazar, kısa ve anlaşılır cümleler, sade bir dil ve ilgi çekici konular kullanarak okumaya yeni başlayan çocukların metni kolayca takip edebilmesini amaçlar. Günlük yaşamdan alınan olaylar, aile ilişkileri, arkadaşlık ve değerler eğitimi gibi temalar, çocukların kendilerinden bir parça bulabilecekleri şekilde ele alınır. Aytül Akal’ın 1. sınıf seviyesine uygun eserleri, hem okuma becerisini geliştirmeyi hem de çocukların hayal gücünü ve duygusal gelişimini desteklemeyi hedefleyen çalışmaları arasında yer alır.

Aytül Akal, çocuk edebiyatına katkı sağlamak amacıyla çeşitli projeler de geliştirmiştir. Cumhuriyet Kitap Eki’nde uzun yıllar boyunca çocuk kitaplarını tanıtan ve eleştiren yazılar yazmış, sempozyumlarda bildiriler sunmuş ve üniversitelerde konferanslar vermiştir. 1973 yılından bu yana sürdürdüğü yazarlık kariyerinde, 2-15 yaş grubuna yönelik 200’e yakın kitap yayımlamış ve eserlerinin birçoğu farklı dillere çevrilerek uluslararası okurlara ulaşmıştır. Ayrıca yetişkinlere yönelik öyküler de kaleme almıştır.

Toplumsal duyarlılığı artırmayı amaçlayan çeşitli projelerde de yer alan Akal, çocukların erken yaşta kitapla buluşmasını teşvik eden çalışmalar yürütmüştür. Eserleri Almanca, İspanyolca, Farsça ve Bulgarca gibi birçok dile çevrilmiş, bazı öyküleri uluslararası antolojilerde ve ders kitaplarında yer almıştır. Aynı zamanda tiyatro alanında da çalışmalar yapan yazarın ortak kaleme aldığı “Mor Gece Mavi Gün” adlı oyun Ankara Devlet Tiyatrolarında sahnelenmiştir.

Yazarın eserlerinde hem bireysel duyarlılıklar hem de toplumsal sorunlar önemli bir yer tutar. Çocukların ve toplumun karşılaştığı tüketim alışkanlıkları, dengesiz beslenme, savurganlık ve çevre kirliliği gibi konular, çözüm odaklı bir bakış açısıyla ve çocuklara hitap eden sade, oyunsu bir anlatımla ele alınır. Bu yönüyle Aytül Akal, çocuklara yalnızca okuma alışkanlığı kazandırmayı değil, aynı zamanda toplumsal bilinç ve sorumluluk duygusu geliştirmeyi de amaçlar.