Albay Rawlinson'un Ortadoğu Hatıraları

Alfred Rawlinson, Sümer tabletlerini ilk defa okuyan ünlü İngiliz arkeolog Sir Henry Rawlinson'un oğlu ve İngiliz devlet adamı Lord Curzon'un yeğenidir. 1918-1922 arası dönemi kapsayan anılarında, Ortadoğu'dan İran ve Azerbaycan'a, oradan Kafkasya'ya ve Doğu Anadolu'ya uzanan bir coğrafyada yaşadıklarını anlatırken, başka yerde okuyamayacağımız ilginç ayrıntılara yer veriyor. Üç bölümden oluşan hatıraların ilk bölümü Bolşevik Devrimi sonrası Azerbaycan'da geçen olayları kapsıyor. Bu bölüm İngiliz "Gizli Ordu"su ve "Türk-İslam Ordusu" mücadelesini İngilizlerin gözünden anlatıyor.

Hatıratın ikinci bölümü, Rawlinson'un Doğu Anadolu ve Kafkasya'daki gelişmeleri takip ettiği dönemi anlatırken; Mütareke sonrası Kürtlerin ve Ermenilerin faaliyetleri konusunda da ayrıntılı bilgi veriyor. Üçüncü bölüm ise İstanbul'un işgali, Meclis'in açılışı ve Misak-ı Milli'nin ilan edildiği dönemi kapsıyor. Rawlinson'un başta Mustafa Kemal olmak üzere Milli Mücadele'nin önemli komutanlarıyla yaptığı görüşmeler, onlar hakkındaki izlenimleri ve Erzurum'daki tutukluluk döneminde yaşadıkları kitabı ilginç kılan diğer konular. Rawlinson'un anıları, Türkiye'nin Kurtuluş Savaşı dönemini, Ermeni ve Kürt meselesini, neredeyse yeni baştan yazmayı gerektirecek kadar önemli bilgi ve belgeleri içeriyor.