Cemal Süreya Kimdir?

 

Ünlü çevirmen, şair ve yazar Cemal Süreya (Cemalettin Seber), 1931 yılında Erzincan Pülümür’de dünyaya geldi. 1939'da Beyoğlu İlkokuluna kaydoldu fakat henüz 3. sınıftayken Bilecik’e sürgün edildiler ve ilk ve ortaokulu burada okudu. İlk şiirlerini ortaokul arkadaşı Seniha Hanım'a yazdı ve ileride evlendiler. 1947'de Bilecik Ortaokulundan mezun oldu. 1950'de yatılı okuduğu Haydarpaşa Lisesinden mezun oldu.


Cemal Süreya’nın ilk şiiri Şarkısı - Beyaz, 1953'te Mülkiye dergisinde yayınlandı.1954'te Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat bölümünden mezun oldu. Burada öğrenciyken şiirlerini yayınlamaya başladı. Aynı dönemde eski şiiri bırakıp yeni şiire geçiş yaptı. Mezun olduktan sonra Maliye Bakanlığında müfettiş olarak çalıştı. Cemal Süreya ilk şiir kitabını Üvercinka adıyla 1958’de çıkardı. Kitapta 1953-1957 yılları arasında yazdığı şiirlerin 29'una yer verilmişti fakat sonraki baskılarında şiir sayısı arttırıldı.


Cemal Süreya Kitapları


Cemal Süreya okumaya âşıktı. Henüz ilkokuldayken dergi çıkarmayı istiyordu ve ilkokul arkadaşlarıyla Yumurcak, Kahkaha, Çocuk Duygusu adlarında dergiler hazırlardı. Cemal Süreya ilk gerçek dergisini ise 1960’da Papirüs adıyla yayınladı. Dergi 4 sayı yayınlandıktan sonra kapatıldı. Yaklaşık 40 tane Fransızca fikir ve roman kitabı çevirdi. Bunlardan biri 1965'te Tomris Uyar ile birlikte çevirdiği Küçük Prens’tir.


1958-1965 yılları arasında yazdığı 17 şiirden oluşan Göçebe kitabı 1965'te yayınlandı. Bu kitapla 1966'da Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü'ne layık görüldü. 1973'te 30 şiirinden oluşan Cemal Süreya’nın en iyi kitabı Beni Öp Sonra Doğur Beni kitabı yayınlandı. Bu kitabı eleştirmenler ve okurlar tarafından oldukça beğenildi. 1976'da Şapkam Dolu Çiçekle isimli deneme kitabı yayınlandı. Kendine özgü söyleyiş biçimi, çarpıcı, duyarlı, yoğun ve diri imgeleriyle İkinci Yeni şiirinin en başarılı örneklerini verdi.


Cemal Süreya hayatı boyunca 29 farklı evde oturdu ve 4 kere evlendi. Şair Cemal Süreya 6 Ocak 1990’da kalp krizi geçirerek vefat etti. Vefatından sonra da önceden gazetelerde, dergilerde yayınlanan eserleri kitaplaştırıldı. 1984'te yayımlanan Uçurumda Açan kitabının da içine dâhil edildiği Cemal Süreya’nın en sevilen kitabı Sevda Sözleri kitabı 1990'da yayımlandı. Aynı yıl mektuplardan oluşan kitabı Onüç Günün Mektupları yayımlandı.


Cemal Süreya 1984'te Çocukça Dergisi’nde köşe yazarlığı yapıyordu. Çocuklar için yazdığı 12 köşe yazısı 1993'te Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi adıyla kitaplaştırıldı. Kitap, Millî Eğitim Bakanlığı'nın hazırladığı 100 Temel Eser listesinde yer alıyor. Cemal Süreya şiirleri ile, denemeleri ile günümüzün en değerli isimleri arasında yer alıyor.


Cemal Süreya Eserleri


Üvercinka

Beni Öp Sonra Doğur Beni

Sevda Sözleri

Onüç Günün Mektupları

Sıcak Nal

Güz Bitiği


Cemal Süreya Sözleri


‘’ Böylece bir kere daha boynunlayız sayılı yerlerinden En uzun boynun bu senin dayanmaya ya da umudu kesmemeye Laleli'den dünyaya doğru giden bir tramvaydayız Birden nasıl oluyor sen yüreğimi elliyorsun Ama nasıl oluyor sen yüreğimi eller ellemez ‘’ Üvercinka


‘’ Biliyorsun ben hangi şehirdeysem

Yalnızlığın başkenti orası ‘’


‘’ Biz kırıldık daha da kırılırız

Ama katil de bilmiyor öldürdüğünü ‘’