Cemil Cahit Toydemir’in Anıları

Atatürk’ün silah arkadaşı Cemil Cahit Toydemir’in ilk defa yayımlanan anıları

Orgeneral Cemil Cahit Toydemir 1883 yılında İstanbul’da doğdu. Harp Okulu’ndan 1902 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu. Beyrut’ta, Yemen’de, Trabulsgarp’ta, Balkanlar’da, Sarıkamış’ta, Kop Geçidi’nde, Azerbaycan’da muharebelere katıldı. Millî Mücadele’nin en kritik safhalarında sorumluluk üstlendi. Cephede olduğu kadar teşkilatlanma, idare ve diplomasi alanlarında da belirleyici roller oynamış seçkin bir asker ve devlet adamıydı. Bu hatırat, Toydemir’in Ocak 1919’dan Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına, oradan Şeyh Sait İsyanı ve İkinci Dünya Savaşı yıllarına uzanan anılarını, tarihsel arka plan notları ve belgeler eşliğinde ilk kez okurla buluşturuyor.

İstanbul’dan Amasya’ya, Maraş’tan Zile’ye; II. İnönü, Sakarya ve Büyük Taarruz’un gölgesinde yaşanan askerî ve siyasi gelişmeler, Toydemir’in tanıklığıyla ayrıntılı biçimde aktarılıyor.

Atatürk’le olan yakın mesaisine dair notlar, Kuvayı Milliye’nin teşekkülü, Şeyh Sait İsyanı, iç isyanlar, Pontos harekâtı, Trakya’nın teslim alınışı ve Cumhuriyet’in erken dönem güvenlik sorunları, yalnızca bir hatırat değil, aynı zamanda birinci elden tarih kaynağı niteliği taşıyan bu metinde ele alınıyor.

Eserde yer alan Almanya ziyareti ve Hitler’le yapılan görüşmeye dair notlar ise kitabı, Türk askerî ve siyasi tarihinin sınırlarını aşan uluslararası bir tanıklık düzeyine taşıyor. Belgeler, fotoğraflar, haritalar ve kronolojiyle desteklenen bu çalışma, Millî Mücadele ve erken Cumhuriyet dönemini derinlemesine anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı...

Osmanlı Devleti tarafından verilen çeşitli nişan ve madalyalar ile TBMM tarafından verilen İstiklal Madalyası ve takdirname sahibi olan Orgeneral Cemil Cahit Toydemir’in Türkiye’nin yakın tarihine ışık tutan anıları, yalnızca bir askerin kişisel hatıraları değil; bir imparatorluğun çözülüşüne, yeni bir devletin doğuşuna tanıklık eden canlı bir tarih anlatısı niteliği taşıyor.