Çeviribilim Bağlamında Seyahatnameler

“Seyahatnameler, bireysel deneyimlerin aktarımının ötesinde kültürler arası temsilin, ideolojik konumlanmaların ve çeviri pratiklerinin iç içe geçtiği metinlerdir. Elinizdeki kitap, seyahatnameyi hibrit ve çoğul bir tür olarak ele almakta; onun hem etnografik gözlem hem kültürel betimleme hem de örtük çeviri formu işlevi gördüğünü öne sürmektedir. Böylece seyahat anlatılarının yalnızca tarihsel birer belge değil aynı zamanda kültürler arası aktarımın gerçekleştirildiği mekânlar olarak işlev gördüğü vurgulanmaktadır.

Kitapta öncelikle seyahatname türünün hibrit yapısı, tarihsel gelişimi tartışılmakta; ardından çeviribilim kuramları çerçevesinde seyahatname ile çeviri arasındaki ilişki irdelenmektedir. Bu bağlamda seyahatnameler, örtük çeviri altında yeniden konumlandırılarak, çeviri stratejileri üzerinden değerlendirilmekte ve yeni stratejiler önerilmektedir. Bu açıdan bakıldığında, farklı dönemlerde Osmanlı coğrafyasını ziyaret eden İngiliz seyyahların eserlerinde Türk mutfağına ilişkin gözlemlerinin, betimlemelerinin ve aktarım stratejilerinin nasıl biçimlendiği ayrıntılı bir biçimde çözümlenmektedir.

Çeviri araştırmalarına özgün bir katkı sunacağını düşündüğüm bu kitabın, çeviribilim literatüründe seyahatnamelerin konumunu farklı bir açıdan tartışmaya açmakla birlikte Türk mutfağının Avrupa'daki algısının tarihsel çeviri süreçleri üzerinden nasıl biçimlendiğini göstererek çeviribilim, edebiyat, tarih ve kültürel çalışmalar gibi disiplinler arası konulara odaklanan okurların ilgisini çekeceği görüşündeyim.”
Prof. Dr. Faruk Yücel