Çifte İhanet ya da Dertli Âşıklar

William Shakespeare (1564-1616) : Oyunları ve şiirlerinde insanlık durumlarını dile getiriş gücüyle 400 yıldır bütün dünya okur ve seyircilerini etkilemeyi sürdüren efsanevi yazar. Shakespeare’e ait olduğu yakın zamanda kabul edilen Çifte İhanet ya da Dertli Âşıklar, ilk kez 1727’de Lewis Theobald tarafından sahnelenmiş, 1728’de de yayımlanmıştır. Oyun Shakespeare’in, John Fletcher ile birlikte yazdığı ve 1613’te sahnelenen The History of Cardenio adlı eserin kayıp olan ikinci metnidir. Büyük bölümü Shakespeare’in, son perde ise Fletcher’ın imzasını taşır. Yapılan son araştırmalar Theobald’ın oyuna katkısının pek az olduğunu göstermiştir. Bir trajikomedi sayılabilecek oyunun olay dizisi, Cardenio gibi Cervantes’in Don Quijote’sine dayanmaktadır. Çifte İhanet ya da Dertli Âşıklar, büyük yazarın ölümünün 400. yılında Hasan Âli Yücel Klasikler Dizisi’nin Shakespeare külliyatında yerini alıyor.

Özdemir Nutku (1931-2019): Türk tiyatrosuna büyük katkıları olan eğitimci ve yönetmen Özdemir Nutku, eleştirmen, yazar ve çevirmen olarak da önemli yapıtlar ortaya koydu. Sahnelediği pek çok oyunun yanı sıra, araştırma, inceleme ve çevirileriyle de ödüller kazandı. Ülkemizde olduğu kadar yurtdışında da sahneye koyduğu oyunlar, verdiği ders ve konferanslarla tanınmaktadır.

Sunuş

Çifte İhanet ya da Dertli Âşıklar bilmecesini çözebilmek için önce 11 Aralık 1727 tarihinde Londra’da, Drury Lane Tiyatrosu’nda başarıyla oynanan oyunun temsiline dönmemiz gerekiyor. Temsili hazırlayan Lewis Theobald bundan bir ay sonra, Ocak 1728’de oyunun metnini yayımlamıştı. Basılı ilk metnin kapağında, ”W. Shakespeare’in yazdığı özgün metinden yeniden canlandırılarak uyarlanmıştır,” ibaresi yer almaktadır. Oyunun olay dizisi Thomas Shelton tarafından İngilizceye çevrilip 1612’de yayımlanan, Miguel de Cervantes’in Don Quijote eserinden alınmıştır. Ancak yayımlanmadan önce entelektüel çevreler tarafından okunmuştur ve Shakespeare’in, John Fletcher ile birlikte yazdığı oyunun 1613 yılında, The History of Cardenio adıyla oynandığını göstermektedir. Bu yapıt, iki ayrı metni kapsar; bunlardan biri daha önce dilimize Cardenio adıyla çevirdiğimiz eser , diğeri Çifte İhanet adlı oyundur…

Özdemir Nutku, 2015