Durub-ı Emsal-i Osmaniye: Şinasi Hikemiyatının Ahkâmı -Tasvir-

Bütün bir Tanzimat ve Servet-i Fünun devirlerini ve hatta Meşrutiyet devrinin de ilk yıllarını eserleriyle dolduran Ahmet Mithat Efendi’nin birden çok sıfatı vardır: Gazeteci, hikâye ve roman yazarı, tarihçi, ilahiyatçı, felsefeci... O, bütün bu alanlarda ciltler dolusu eseri bulunan, edebiyattan coğrafyaya, müzikten dinler tarihine hemen her konuda kalem oynatmış ve okuyucularını her alandan haberdar etmek isteyen bir gazeteci, bir ansiklopedisttir.

Kemal Paşazade Sait'in Fransızca tercümelerdeki çeviri hatalarını söz konusu ettiği Galatat-ı Tercüme adlı eseri dolayısıyla Ahmet Midhat Efendi'yle mektuplaşmaları, Türk edebiyatının ilk polemiklerinden biridir ve tenkit tarihimiz açısından önemlidir. Bu eser, sadece bu kitapla ortaya çıkan meselelerin açıklanmasının değil, şahsî birçok alınganlıkların da bir ifadesidir. Biz bu münakaşa sırasında, Ahmet Mithat Efendi'nin batı edebiyatına olan ilgi ve vukufuyla birlikte, geniş okuma iştihasına da yakından şahit oluyoruz.