Esaretin Diplomasisi

Karadeniz tarihsel süreç içerisinde medeniyetlere ve bu medeniyetlerin şekillendirdiği iktisadi sisteme ev sahipliği yapmıştır. Ticaret, siyaset ve diplomasi oluşturulan bu sistemi hem geliştirmiş hem de bu sistem içerisinde gelişerek, varlığını korumuştur.

Karadeniz’in kuzeyini belirtmek için de kullanılan Deşt-i Kıpçak’tan 9. yüzyıldan itibaren İslâm dünyasına köle temin edilmiştir. Abbasîlerin oluşturduğu bu gelenek Fâtımîler, Türkiye Selçukluları ve Eyyûbîler tarafından da devam ettirilmiş ve bölge köle ticareti açısından varlığını sürdürmüştür. 1250 senesinde Deşt-i Kıpçak’tan temin edilen memlûklerin Mısır’da yönetimi ele geçirmeleri ve Eyyûbî hanedanlığına son vermeleriyle köle ticareti ağında büyük değişimler yaşanmıştır.

Aynı dönemde Moğol istilalarının Anadolu, İran ve Karadeniz’in kuzeyine dayanması, Altın Orda ve İlhanlılar adlı iki farklı devlet kurulması Karadeniz ve Mısır arasında gerçekleşen köle ticaretini etkilemiştir. Devletler arası diplomatik, askerî ve iktisadi mücadeleler sonucunda ticaret güzergâhları da değişime uğramıştır.

Esaretin Diplomasisi adlı bu eserde 1260-1354 seneleri arasında Memlûk Sultanlığı ile Altın Orda Devleti arasındaki diplomatik ilişkilerin köle ticaretine olan etkileri, bu ilişkilerin diğer bölge devletlerine tesiri, Karadeniz ile Mısır arasındaki ticaret güzergâhları üzerinden kara ve deniz yollarında gerçekleşen ticaretin bir devlet politikası haline getiriliş süreci incelenecektir.

Aynı zamanda kölelerin fiyatları, köle temin ederken uygulanan yöntemler, köle tüccarları ve kölelerin satışı sırasında tüccarların kurallarına da değinilecektir.