Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi 8. Kitap

Evliyâ Çelebi, Seyahatnâmesi’nin sekizinci cildinde Kırım’dan dönerek Edirne’de Sultan IV. Mehmed ile buluşur. Ava ve avcı kuşlara çok düşkünlüğüyle bilinen padişaha, getirdiği çok değerli avcı kuşlarını verir. Sadaret Kaymakamı Kara Mustafa Paşa ile görüşüp ona çok merak ettiği Viyana ve Avusturya ordusu ile ilgili bilgiler verir. Daha sonra Batı Trakya üzerinden Mora yarımadasına geçer. Orada Girit seferi için asker toplayıp Girit’e geçer. Üç yıl sürecek olan uzun savaş sırasında Girit’te kalır ve Osmanlıya çok pahalıya mal olan Girit fethine dair bütün savaş sahnelerini bize anlatır. Ayrıntılarını hiçbir yerde bulamayacağımız bu savaşa ait bilgiler tarihçiler açısından şüphesiz çok önemlidir. Dönüşte Arnavutluk’a geçer, oradan da Tekirdağ üzerinden İstanbul’a döner.
Bu ciltte gezdiği yerler: Önce Azak’tan Edirne’ye gelir. Oradan hareket ederek İstanbul’a gelinceye kadar gezip gördüğü yerler; Dimetoka, Ferecik Kalesi, Gümülcine Kalesi, Kavala Kalesi, Siroz Kalesi, Selânik Kalesi, Alasonya Kalesi, Tırhala Kalesi, Atina Kalesi, Mora Yarımadası, Kefalonya Kalesi, Anavarin Kalesi, Moton Kalesi, Koron Kalesi, Mizistre Kalesi, Anapoli Kalesi, Girit Adası, Hanya, Kandiye, Sudak, Arnavutluk, Elbasan, Ohri, İştib, Tikveş, Usturumça Kalesi, Cisr-i Mustafa Paşa, Edirne, Hayrabolu ve Tekirdağı.