Hasan Basri Çantay - Devir-Şahsiyet-Eser

Hasan Basri Çantay (doğ. 18 Kasım 1887-öl. 3 Aralık 1964), 20. yy. Türk kültür ve edebiyatında iz bırakmış çok yönlü bir şahsiyettir. Dil, edebiyat, tarih, hukuk vb. sosyal ve kültürel alanlarda önemli sayıda eser ve yazı neşreden Çantay, aynı zamanda bir Kuvâ-yı Milliye kahramanı ve Cumhuriyet Dönemi siyaset adamıdır. Çantay’ın kanaat önderliği ve gazeteciliği şahsiyetinin diğer yönlerini oluşturur.

II. Meşrûtiyet Dönemi’nde başlayan Çantay’ın yazı faaliyeti, hayatının sonuna kadar devam etmiştir. Çantay; Yıldırım, Nasihat, Karesi, Doğru Söz, Ses, İzmir’e Doğru, Zafer-i Millî, Türk Dili, Balıkesir Postası, Balıkesir Adalet gibi Balıkesir’de çıkan gazetelerde gerek yöneticilik gerekse de yazarlık faaliyeti ile Türk kültür ve edebiyatında iz bırakmış bir isimdir. Çantay’ın siyasî hayatını şekillendiren ve onu Kuvâ-yı Milliye kahramanı yapan olaylar Mütâreke Dönemi’nde gerçekleşir. Ayrıca Balıkesir kökenli Irmak, Gençler Yolu, Kaynak gibi dergilerin yanında Sırât-ı Müstakîm, Sebilürreşat, Tanrıdağ, İslâm ve İslâm’ın Nuru gibi mecmualarda da yazı ve şiirler neşretmiştir. Çantay’ın önemli sayıda basılmış ve basılamamış telif ve tercüme eseri bulunmaktadır.