Immanuel Wallerstein ve Modern-Dünya Sistemi Tartışmaları

Wallerstein sosyal bilim dünyasının önde gelen parlak düşünürlerin-dendir. 2019 yılının Ağustos ayındaki ölümü tamamlamayı öngördüğü Modern Dünya-Sistemi çalışması açısından eksik bir miras olarak durmaktadır. Wallerstein, 1974 yılında dünya tarihini yeni bir paradigma ile okuma girişiminde bulunarak sosyal bilim dünyasında önemli bir etki bırakır. Wallerstein’e göre Batı Avrupa, 16. Yüzyılda daha önceki dünya tarihinin gelişim seyrinden ayrılacak denli yeni bir sistem kurmuştur. Bu sistem kapitalizmdir ve er ya da geç tüm sistemler gibi sona erecektir. Wallerstein’in söz konusu Modern Dünya-Sistemi anlayışı kısa sürede sosyal bilimler camiasından önemli olumlu ve olumsuz tepkiler aldı. Bu tepkiler içinde belki de en iddialısı A. G. Frank’tan ve onunla birlikte hareket edenlerden geldi. Dünya Sistemi (1993) adlı çalışma ile taraflar tezlerini tartıştılar.

Bu çalışma hem Wallerstein’in Modern Dünya-Sistemi analizini, hem de onun yaklaşımına yönelik eleştiri, katkı ve tepkileri bir araya getirmekte, derinlemesine ve tematik analizlerle Türkçe literatüre söz konusu tartışmalar bağlamında katkı sunmaktadır.