Jeolojik Miras ve Jeoparklar

Son yıllarda sanayileşmenin ve teknolojinin hayatımızın her alanında etkisinin artması ile birlikte doğaya ve doğal kaynaklara talep ve baskıda paralel olarak artış göstermektedir. Buna bağlı olarak doğal alanların tahrip edilmesi ve kaynakların kontrolsüz kullanımı, günümüzün önemli sorunlarından biri olmuştur.

Doğanın abiyotik olarak adlandırılan cansız elemanları, yerkabuğunun milyarlarca yıllık geçmişini yansıtan jeolojik yapı ve malzemeleridir. Çevremizde gördüğümüz dağlar, ovalar, mağaralar, şelaleler, kanyonlar, madenler, kayaçlar ve fosiller uzun jeolojik süreçlerin ürünleridirler. Bu ürünlerin bazıları bulundukları bölgenin bazen de tüm yerkabuğunun jeolojik tarihindeki önemli süreçlerinin tanıklarıdır.

Tahrip edilme veya yok olma tehlikesi altında olan bu jeolojik yapı ve örnekler, gelecek nesillere aktarılması gereken miraslardır ve kısaca jeomiras olarak adlandırılırlar. Jeomirasın önemi ve korunmasının gerekliliği hakkında 1990 lı yılların başından itibaren önemli projeler ve çalışmalar yürütülmektedir. Özellikle UNESCO’nun Küresel Jeoparklar Programı bu konuları tamamıyla bünyesinde barındıran ve eğitim yoluyla geniş kitlelere aktaran en önemli girişimdir.

Bu kitap, başlangıçta söz konusu bu derslere kaynak olması amacıyla hazırlanmıştır. Kitapta jeolojik miras ve konu ile alakalı tüm kavramlar ele alınmış, özellikle bu konuları tamamıyla içinde barındıran jeoparklar hakkında detaylı bilgiler
sunulmuştur.

Ayrıca doğanın tahribatı ve etkileri, buna bağlı olarak ortaya çıkan doğa koruma kavramı, uluslararası ve ulusal düzeyde doğayı koruma statüleri ve projeleri hakkında da bilgiler sunulmuştur.