Orta Sınıfın Utancı

Toplumsal dönüşümler yalnızca siyasal kararlarla, ekonomik hamlelerle değil; insanların hissettikleriyle, utandıklarıyla ve arzularıyla da yazılır. Merve Betül Üçer, sosyolojinin sıklıkla sessiz bıraktığı duyguların dünyasına eğilerek, Türkiye’nin neo-liberalizmle tanıştığı sancılı yıllarına yeni bir kapı aralıyor. Orta Sınıfın Utancı: Duygular Sosyolojisi Penceresinden 80’lerde Türkiye, serbest piyasa ekonomisine geçişin ve kültürel dönüşümün toplumsal ruh hali üzerindeki etkilerini, özellikle de “utanma duygusu”nun geçirdiği dönüşümü analiz ediyor.

Kitapta ele alınan 1980’ler, yalnızca liberal politikaların değil, aynı zamanda görünür olmanın ve sahip olduklarını sergilemenin yüceltildiği bir çağın eşiğidir. Yeni orta sınıf, artık yalnızca kazandıklarıyla değil; neyi tükettiğiyle, nasıl göründüğüyle, neleri arzuladığıyla tanımlanır. Bu süreçte utanç, eski anlamlarını yitirirken; yerini gösterişin gölgesinde şekillenen yeni mahcubiyetlere bırakır. Üçer de dönemin dergilerinden medya söylemlerine, gündelik hayatın izlerinden sınıfsal hayallerin kırık dökük yüzeylerine uzanarak, utanmanın görünmeyen haritasını çiziyor. Dolayısıyla bu eser, sadece 80’li yılları anlamak isteyenler için değil; bugünün değer dünyasının kökenlerini sorgulamak isteyen okurlar için de bir başvuru kaynağı.