Osmanlı’dan Kesitler

Gilbert Ernest Hubbard, İngiliz diplomatik çevrelerinde yetişmiş, Yakın Doğu üzerine gözlemlerini kaleme almış bir yazardır. Osmanlı tarihine ve kültürüne dair ilgisi, elçilik arşivlerinde rastladığı eski seyahatnamelerden beslenmiş; bu sayede hem tarih meraklısı hem de anlatıcı kimliğiyle öne çıkmıştır. Osmanlı’dan Kesitler, onun, imparatorluğa dair merakını ve arşivlerdeki titiz araştırmalarını yansıtan eseridir. Hubbard’ın kalemi, dönemin Avrupalı gözlemcilerinin çoğunda rastlanan oryantalist bakıştan tamamen sıyrılamaz. Osmanlı toplumunu betimlerken kimi zaman abartılı, kimi zaman da taraflı çağrışımlar taşıyan ifadeler kullanır. Müslüman halkın gündelik alışkanlıklarına dair aktarımlarında egzotikleştirme eğilimi dikkat çeker; yeniçeriler, dervişler ya da saray hayatı anlatılırken romantize edilmiş veya tek yönlü tasvirlerle karşılaşırız. Bu bakış açısı, eserin tarihî belgelerden beslense de, okura dönemin Avrupalı bakış açısını da açıkça gösterir. Osmanlı’dan Kesitler, Osmanlı tarihinin 16. ve 17. yüzyıllarına meraklı olanlar için eser, hem Osmanlı’nın ihtişamlı dönemlerini hem de Avrupa’nın Osmanlı’ya yönelik algısını anlamaya yarayan bir eser konumundadır. Bu yönüyle kitap, kültürel bakışların ve önyargıların da izlerini barındıran bir belge olarak önemlidir.