Praksis Sayı: 41

Praksis dergisinin bu dosyayı açmasının böylesi nedenleri olmakla birlikte, laikliği tarihsel materyalist bir bakışla ele alan çalışmaların hayli az olmasının yarattığı ihtiyaçtan da bahsedebilmek mümkündür. Marksist literatürün dinle tanışıklığı epey eski olmasına rağmen, dinin iktidar ilişkileri düzleminden uzanarak laikliği tarihsel maddeci bir zeminde analiz eden tartışmalar geliştirilmeye muhtaçtır. Marksist yazının tümünde bu çalışmalar büyük ölçüde laikliğin ampirik düzeylerine odaklanmakta, Türkiye’de de durum çok değişmemektedir. Söz gelimi, Türkiye’de din ve siyasal iktidar arasındaki sürekli dalgalanan taht savaşlarını tarihsel özgüllükleri içerisinde çözümlemeye destek olacak çalışmalara bugün hava kadar su kadar ihtiyacımız var. Bu sayıda derlenen tüm yazıların bu ihtiyaca cevap üretmeye yönelik bir adım olduklarına inanıyoruz.

Nihayetinde laikliğe yönelik zaman zaman yükselen ama hep bir yerlerde saklı kalan sorunlar soyut bir talebin değil toplumsal dokuya sirayet eden bir gerçekliğin göstergesidir. Bu sayıdaki esas çabamız, Hobsbawm’ın belirttiği gibi gökyüzü gibi bir şeyken bulut kümesini andıran bir görünüme bürünen dine karşı laikliğin başlangıçta olgusal çıkarımını, içine doğduğu toplumlarda işleyişini ve Türkiye’de laikliğin yol haritasının nasıl değiştiğini yeniden tartışmaya açmaktır.